spacer
spacer
spacer
spacer
Câu hỏi mởTrả lời câu hỏi

Bí quyết người Mỹ rèn con tự ngủ

Đặt con vào cũi, Alex tắt đèn, ra khỏi phòng. Bé bắt đầu khóc, dù đã ăn no, sạch sẽ, không ốm bệnh. Bé quen và muốn được bế, được ôm, được đung đưa để giúp đi vào giấc ngủ, nhưng Alex sẽ không đi vào phòng bế bé lên.

Chị Bích Thủy, một bà mẹ Việt đang sống tại Mỹ đã vô cùng bất ngờ khi thấy bọn trẻ - con bạn chị, đến giờ là lên giường ngủ.

Chị Thủy cho biết, khi chị còn nhỏ, cả nhà 4 người nằm trên một cái giường. Em chị một đêm dậy khóc mấy lần, cả nhà thay phiên nhau bế ru em ngủ. Khi chị có con, những tuần và tháng đầu tiên, con cứ ngủ được 2-3 tiếng là dậy khóc đòi sữa, đòi bế. Hai vợ chồng thay phiên nhau cho con uống sữa, bế, đung đưa, hát ru cho con ngủ lại. 

ngu-8749-1380688788.jpg
Ảnh minh họa: Depositagift.com.

Trong thời gian ở Mỹ, khi đến thăm một người bạn tên Alex, chị ngạc nhiên thấy hai bé con của cô, một bé 1 tuổi rưỡi, một bé 3 tuổi, tự ngủ. "13h chiều, Alex đưa Owen 3 tuổi vào phòng riêng của bé, Owen tự trèo lên cái giường nhỏ thấp, đắp chăn rồi nằm đó. Alex vẫy tay 'Sleep well' rồi nhẹ nhàng đóng cửa. Tiếp đó, cô đưa Leah vào phòng con, mặc cho Leah một cái chăn giống như chiếc túi ngủ, đặt con vào trong cũi. Cô để vào cũi một bình nước, loại bình nếu có đổ nước cũng không chảy ra và chỉ chảy khi bé mút ống hút. Cô cũng nói 'Sleep well', rồi nhẹ nhàng đóng cửa phòng. Thế là xong, không một tiếng khóc", chị Bích Thủy kể.

Khi chị và cô bạn Alex xuống nhà hàn huyên, khoảng một tiếng rưỡi sau, Leah khóc. Bé đã tỉnh giấc và Alex lên tầng đưa con xuống. "Đó quả thực là một điều tuyệt vời! Thử nghĩ bao nhiêu thời gian Alex đã tiết kiệm được, bao nhiêu công sức và mệt mỏi mà Alex không phải chịu đựng khi bế và ru con ngủ", bà mẹ Việt chia sẻ.

Thực tế, ở Mỹ, ông bố bà mẹ nào cũng đều biết phương pháp “sleep training” (luyện cho con ngủ ngoan) như Alex. Ngay từ khi Owen và Leah 3 tháng tuổi, Alex đã bắt đầu “sleep train”. Cô xây dựng cho bé một nếp gọi là 3B (bottle, bath, bed) (uống sữa, tắm, đi ngủ). Cứ mỗi tối, từ khi 3 tháng tuổi, Owen và Leah sẽ được uống sữa, đi tắm, rồi mặc quần áo ấm, thế là bé biết mình sẵn sàng đi ngủ.

Alex cho biết, tất cả phương pháp này nằm ở một quy tắc không gieo rắc các thói quen xấu. Vì khi đã tạo thói quen xấu thì về sau rất khó khăn xây dựng được thói quen tốt. Để con ngủ mà phải bế, đung đưa, hát ru, cho uống sữa, đó là các thói quen xấu.

Chính vì vậy, ngày đầu tiên luyện cho con ngủ, sau khi đặt con vào cũi, Alex tắt đèn, ra khỏi phòng. Bé bắt đầu khóc. Một ngày bình thường, bé đã ăn no, sạch sẽ, không ốm bệnh nhưng vẫn khóc, vì đã quen và muốn được bế, được ôm, được đung đưa để giúp đi vào giấc ngủ. Nhưng Alex sẽ không đi vào phòng mà bế bé lên. Bởi vì bé cần học được cách tự ru mình vào giấc ngủ.

Đây chính là thời gian khó khăn nhất cho bất cứ ông bố bà mẹ trẻ nào. Nhiều người mua camera có tia hồng ngoại để họ ở bên ngoài phòng vẫn có thể nhìn thấy con, để biết con chỉ khóc thôi, con không trớ, không gặp chuyện gì.

Trong tuần đầu tiên, khi con khóc, Alex không vào dỗ con ngay mà đợi 5 phút mới vào vỗ về, nhưng tuyệt đối không bế con lên. Việc vỗ về này giảm dần, sau 10 phút, 20 phút, mới vào vỗ về con. Đây được coi là sự hỗ trợ cho bé, để bé có cảm giác an tâm, biết mẹ vẫn có ở đó, mẹ sẽ tới, và bé sẽ bình tĩnh lại để chìm vào giấc ngủ.

Alex nói trong 2 tuần sau đó, thời gian hai bé của cô khóc giảm dần từ nửa tiếng xuống một vài phút, rồi tới mức không khóc một chút nào nữa, đặt vào cũi là nằm im và một lúc sau tự ngủ. Alex cho biết, một đứa trẻ 3 tháng tuổi ngủ được 5 tiếng liền đã được coi là ngủ qua đêm. Sau này khi lớn hơn một chút, bé có thể ngủ liền một mạch 12 tiếng mà không khóc dậy đòi bế hay đòi uống sữa.

Các bé khi đã tự ngủ được, nhưng sau 2-3 tiếng vẫn tỉnh dậy và khóc thì cũng không được bế lên để ru. Vì đây là thời điểm quan trọng để bé học cách tự vỗ về mình ngủ trở lại. Lúc này thực ra bé chỉ khóc theo thói quen chứ không cần gì cả, không cần sữa, không cần bế ru, vỗ về. Nhưng nếu bố mẹ vẫn lo lắng và bế lên hay cho uống sữa thì bé sẽ “học” thói quen xấu đó.

"Tôi nhớ mãi cảm giác thoải mái khi học được bài rèn con ngủ từ Alex và áp dụng cho bé gái nhà mình. Mỗi tối tôi lại được thư thái đọc sách và ngủ một lèo đến 7h sáng, nhòm vào camera thấy con trong cũi đã tỉnh nhưng vẫn nằm cười toe toét đợi bố mẹ dậy vào bế lên", chị Bích Thủy kể.

Nhà tâm lý Lê Khanh, Giám đốc Trung tâm tư vấn tâm lý và đào tạo kỹ năng Rồng Việt (Vũng Tàu) cho biết, phương pháp rèn con tự ngủ tốt cho cả trẻ lẫn bố mẹ. Trẻ ngủ theo nề nếp, ngủ thẳng đêm, còn phụ huynh không quá vất vả, mất thời gian và giấc ngủ để ru, dỗ con.

Ông ủng hộ quan điểm "không gieo thói quen xấu cho con" khi bé ngủ. Nhiều bố mẹ Việt Nam hay tạo cho con các thói quen như trẻ phải được nằm võng, bế đu đưa, ngậm ti bình... mới ngủ, rồi lỡ thức giấc thì lại cần được ru dỗ, bế dậy, cho uống sữa... để ngủ lại. Thực tế, đây là các nhu cầu không cần thiết, do chính bố mẹ tạo ra. Nhiều người nghĩ làm vậy mới chứng tỏ mình thương con. Một số bà mẹ hiện đại biết không nên như thế, nhưng nếu khóc không dỗ con ngay lại có thể bị chồng, bố mẹ chồng trách móc là không thương hoặc không biết chăm con, nên tiếp tục làm theo lối cũ. 

Theo chuyên gia, biết cách đi vào giấc ngủ và tự vỗ về mình ngủ là biểu hiện của trẻ tự chủ với bản thân. Trẻ Tây từ nhỏ được ngủ riêng, có phòng riêng, lớn lên bố mẹ muốn vào phòng con phải gõ cửa, con không muốn cho vào thì phụ huynh hãy cứ đứng ngoài. Trẻ Việt không được tôn trọng cá nhân, phải gắn kết với trách nhiệm gia đình. 

Ở Việt Nam, trẻ dưới 2-3 tuổi vẫn có thể ngủ chung với bố mẹ, sau đó ngủ ở phòng riêng, hoặc nếu điều kiện không cho phép, để bé ngủ cùng phòng nhưng riêng giường. 

Tuy nhiên, ông cho rằng, quan điểm giáo dục của phương Tây và phương Đông có những khác biệt. Quan điểm giáo dục của phương Tây căn cứ trên giá trị cá nhân, hướng tới giúp trẻ từ bé phát triển sự tự lực, tự tin vào bản thân. Người phương Đông, trong đó có Việt Nam, lại giáo dục theo hướng gắn cá nhân với gia đình, cộng đồng. Trẻ được sống trong sự chăm sóc, nâng đỡ của gia đình.

"Mỗi cách giáo dục có một giá trị riêng, không có cái nào là đúng hay sai. Trẻ Tây có thể lớn lên độc lập, thoát ly gia đình, và bố mẹ chúng khó khăn nối kết với con cái. Trẻ ta đôi khi được bố mẹ chăm sóc quá mức thành phụ thuộc. Thực tế, trong cách dạy dỗ trẻ tốt nhất nên có sự hài hòa, vừa phát triển cá nhân nhưng vẫn gắn kết với gia đình", ông Khanh bày tỏ.

Ông cho rằng, dù muốn giáo dục con theo phương pháp nào thì đều phải cân nhắc xem có phù hợp với bối cảnh xã hội hay điều kiện gia đình không, và quan trọng nhất, cần có sự trao đổi giữa mọi người trong nhà ngay từ đầu để thống nhất cách thực hiện, như vậy mới có hiệu quả.

 

spacer
spacer

Trả lời

(2)
spacer

Bài học cho con ăn của người Mỹ

Ở Mỹ, trẻ em là một phần trong bữa cơm gia đình chứ không phải là trung tâm của bữa ăn. Bố mẹ vẫn nói chuyện với nhau, chứ không phải cả hai chăm vào việc cho con ăn.

Là một bà mẹ Việt sống ở Mỹ, chị Bích Thủy vô cùng ngạc nhiên khi chứng kiến cảnh những bà mẹ Mỹ cho con ăn: "Những bà mẹ Mỹ mà tôi biết đều là có con đầu nhưng cách họ cho con ăn gần như giống hệt nhau, không ai bảo ai. Có lẽ một phần vì học đọc sách và web về cách cho con ăn, một phần là vì có vấn đề gì thì họ đều hỏi ý kiến bác sĩ, mà các bác sĩ thì cũng trả lời giống nhau vì cùng tham khảo tài liệu như nhau".

"Nói là quan sát người Mỹ cho con ăn thì không đúng vì thực ra họ không cho con ăn, mà là con tự ăn. Karen là một bà mẹ Mỹ mà tôi khá thân và hay gặp, có cô con gái tên Sophie, 14 tháng tuổi. Tôi đã chứng kiến một bữa ăn của mẹ con cô ấy thế này", chị Bích Thủy kể:

Khi cho con ăn, Karen trải khăn nilon dưới đất rồi đặt bé Sophie vào ghế ngồi ăn của em bé. Karen đã dọn ra trên bàn một lát pizza, một lát bánh mỳ, một ít pasta trộn kem nấm, món rau thập cẩm xào, một ít scrambled egg, một ít gà tẩm bột.

Karen đeo khăn nylon vào cổ áo Sophie để khỏi vấy bẩn rồi đặt một bát nhựa và một thìa nhựa trước mặt con. Đầu tiên, Karen cắt một miếng pizza nhỏ hình tam giác đặt vào bát cho Sophie. Đây là lần đầu tiên Sophie ăn pizza. Bé cầm miếng pizza bằng hai tay, cho vào mồm, thấy cứng quá, bỏ xuống bát, rồi lại cầm lên gặm mềm ra, gặm được một nửa miếng pizza thì ra chừng chán không muốn ăn món này, cầm đưa cho mẹ. Karen cho biết, đây là lần đầu Sophie ăn pizza nên cô đưa cho con ăn món này đầu tiên, vì lúc đó con còn đói và đang háo hức ăn. "Lần đầu ăn mà gặm được như thế này là tốt rồi. Lần sau chắc chắn sẽ tiến bộ hơn”, người mẹ nói.

Sau đó, Karen đưa vào bát Sophie một ít scrambled eggs. Đây là món quen thuộc nên Sophie cầm tay bốc vào miệng ăn, lúc thích thì lại cầm thìa xúc, có miếng vào miệng, có miếng rơi lả tả bên ngoài. Cứ thế Karen dần dần đưa các món còn lại cho con mỗi khi Sophie ăn hết hoặc tỏ ra chán không muốn ăn món đó nữa.

Với mỗi món, Karen chỉ đưa một ít vào bát đủ để Sophie ăn chứ không xúc thật nhiều. Karen nói “Sophie nhìn thấy bát vừa vừa như vậy sẽ thích ăn hơn, và nếu ăn hết thì sẽ cười tươi vì cảm thấy “thành công”.

Pasta trộn kem nấm có lẽ là món Sophie thích ăn nhất vì cô bé một tay cầm thìa, một tay cầm dĩa, lúc xúc, lúc xiên, lúc bốc tay, ăn gần hết bát pasta. Món rau thập cẩm xào thì thật buồn cười, Sophie chỉ bốc các viên cà rốt ăn, bỏ nguyên lại các hạt đậu Hà Lan. Có vẻ như Sophie biết chắc chắn mình muốn ăn cái gì và phân biệt được rất tốt dựa trên màu sắc của món ăn.

Món gà tẩm bột Sophie đưa lên miệng gặm gặm rồi đặt trở lại bát, ngồi thừ ra. Karen hỏi “Con không muốn ăn à? Không sao”.

an-1375524261_500x0.jpg
Ảnh minh họa: Donapapinha.blogspot.com.

Trong lúc con xử lý chỗ thức ăn thì Karen cũng đang ăn, cô chỉ thỉnh thoảng đảo mắt qua xem Sophie thái độ thế nào. Karen nói buổi tối khi có chồng cô ở nhà thì cả ba sẽ cùng ngồi ăn và Sophie rất thích được là một thành viên trong bữa ăn gia đình nên rất vui vẻ và cười nhiều.

Karen nói cô phải cố gắng chọn nấu món để Sophie cũng có thể ăn được, và nấu nhiều món trong một bữa ăn để trong đó sẽ có món Sophie thích.

Chìa khóa cho việc Sophie 14 tháng tuổi ngồi ăn chung bữa ăn với bố mẹ là ở Mỹ trẻ em từ 8 tháng tuổi đã tập ăn bốc thức ăn và từ bỏ dần việc ăn bột/cháo.

Karen cho biết, một ngày Sophie ăn 3 bữa chính và 2 bữa phụ. Nếu một bữa ăn ít (vì không thích ăn, mệt, chán, không có món ưa thích), thì đến bữa sau Sophie đói nên ăn rất mạnh. Trong một bữa, Karen giới hạn thời gian ăn là 30 phút, sau 30 phút, kể cả Sophie chưa ăn được nhiều, mà không chịu ăn những món đã nấu, thì Karen cũng không đứng dậy đi nấu món khác, vì Sophie cần quen với việc ăn những món có trên bàn, chứ không đòi hỏi.

Người mẹ nói về “ranh giới trách nhiệm”: Bố mẹ chịu trách nhiệm về việc cho ăn gì, ăn ở đâu, khi nào; còn bé chịu trách nhiệm về việc ăn như thế nào, ăn bao nhiêu, thậm chí là có ăn hay không. Mỗi lần cô vi phạm "ranh giới trách nhiệm" này, ví dụ như pha trò cho con ăn, xúc hộ con, làm các việc chiều theo ý con để con ăn thì Sophie lập tức “nhiễm” các thói quen xấu này ngay, trở nên đòi hỏi hơn, ăn uống càng khó khăn hơn, và bữa cơm gia đình trở nên nặng nề. Đứa trẻ dường như hiểu rất nhanh rằng việc nó ăn là rất quan trọng đối với bố mẹ, là “việc” của bố mẹ nên thay vì tập trung vào việc ăn để giải quyết cơn đói cho bản thân thì nó tập trung vào việc mè nheo, đòi hỏi.

Sophie 14 tháng chỉ nặng chưa đầy 9kg. Sophie có đôi bàn chân rất nhỏ. Karen hỏi bác sĩ thì vị này nói rằng cô cũng nhỏ người (cao 1m50) nên có thể Sophie cũng tạng người như mẹ. Sophie tuy nhỏ người nhưng rất khỏe mạnh, tươi cười, vận động nhiều. Chính vì vậy nên Karen lúc nào cũng bình tĩnh. Trong khi một vài đứa trẻ khác bằng tuổi Sophie biết đi bước đầu tiên lúc 9 tháng tuổi thì Sophie vẫn chưa biết đi. Catilin, bố bé nói rằng, khoảng thời gian để một đứa trẻ biết đi có thể tới 18 tháng tuổi, nên bây giờ Sophie mới 14 tháng tuổi, không việc gì phải lo.

Cảnh Karen cho con ăn thật bình yên, khác hẳn cảnh Magie, một bà mẹ Trung Quốc nhưng sống ở Mỹ, cho con ăn - như một tấu hài.

Jerry đã 18 tháng tuổi, lớn hơn Sophie, miệng đã mọc nhiều răng hơn, răng hàm đã mọc đủ cả. Jerry ngủ trưa dậy, Magie và chồng đã ăn trước rồi. Magie đặt Jerry vào ghế ngồi cho em bé, quàng khăn nilon, rồi đổ trên bàn ăn của Jerry một đống ngô, đậu Hà Lan và xúc xích cắt nhỏ. Jerry có vẻ uể oải không muốn ăn. Ngồi nhìn Jerry một lúc ăn chậm chạp, Magie bắt đầu sốt ruột, lấy thìa xúc hộ Jerry, mỗi thìa thật đầy. Jerry nhai trệu trạo. Có lúc quay đầu sang một bên để tránh ăn. Magie bảo “Miếng cuối cùng nào!” rồi đút một thìa vào miệng Jerry. Một lúc sau lại “Miếng cuối cùng nào!” rồi đút một thìa nữa.

Có lúc chồng của Magie phải ra hỗ trợ: “Ôi miếng xúc xích này ngon quá nhỉ, bố ăn này, Jerry không được ăn này”, nhưng Jerry vẫn chẳng tỏ ra khoái khẩu hơn tí nào. Có lúc Magie phải quay ghế của Jerry ra phía cửa sổ để Jerry khỏi thấy khách, để khỏi bị “phân tán”, mà Jerry cũng vẫn không nhai nhanh hơn. 

"Theo tôi, cách cho con ăn kiểu Mỹ như của Karen, ngoài việc dạy đứa trẻ tự lập từ bé, thì nó còn đáng học tập ở chỗ:

Tôn trọng đứa trẻ: Quan sát thái độ và điều chỉnh phù hợp thái độ của đứa trẻ.

Cách giao tiếp: Thay vì áp đặt “Con ơi ăn đi ngon lắm” thì hỏi han con xem con có thích ăn không, con không biết nói nhưng con lại giao tiếp trả lại bằng các biểu hiện trên mặt, tay chân…

Sự trung thực: Thay vì lừa dối, giả vờ con về “miếng cuối cùng”, “bố  ăn, con không được ăn” dù cho sự lừa dối này nhân danh yêu thương", chị Bích Thủy kết luận.

Nhận định về cách nuôi trẻ ở Mỹ cũng như Việt Nam, tiến sĩ tâm lý giáo dục Nguyễn Thị Kim Thoa, Đại học Quốc Gia Hà Nội nhất trí cho rằng, việc cho con tự ăn trước hết sẽ tạo tâm lý thoải mái cho trẻ. Và tâm lý thoải mái giúp trẻ có sức đề kháng tốt, hơn là việc nhồi nhét để bé tăng thêm vài gram. Ngoài ra, khi cho bé tự ăn, có thể dùng tay bốc (đã được rửa sạch tay trước đó), con sẽ tự mình khám phá từng món ăn và thích ăn hơn. Nhiều bà mẹ lo ngại bé sẽ quen ăn bốc - hành động được nhiều người coi là không được lịch sự. Nhưng thực tế, khi còn nhỏ, bàn tay còn yếu, trẻ chưa thể sử dụng thành thạo thìa, đũa thì bé mới dùng tay, còn sau đó, thấy mọi người xung quanh xúc thìa, gắp đũa, trẻ sẽ bắt chước và làm theo. 

Cách cho con ăn này nhìn qua có vẻ dễ dàng đơn giản và người mẹ dường như nhàn hơn, nhưng ban đầu, người mẹ phải vất vả và tìm tòi: nấu món gì để con có thể bốc ăn, kiên nhẫn đợi con ăn mà không thúc giục, chấp nhận con làm rơi, vương bẩn, và sẵn sàng dọn dẹp bãi chiến trường sau bữa ăn. 

"Thực tế, không thể nói cách nào tốt hơn: để con tự ăn hay xúc cho bé, mà mỗi người phải tìm một cách cân bằng, phù họp với điều kiện gia đình và cả cá tính, thể chất của con mình. Hơn nữa, đôi khi, việc thay đổi một thói quen - thói quen nuôi con, cho ăn, không đơn giản", chuyên gia chia sẻ. 

Đồng quan điểm này, thạc sĩ Phạm Đức Chuẩn, Trung tâm nghiên cứu tâm lý trẻ em NT (Kim Mã, Hà Nội) cho rằng, luyện cho trẻ tự ăn và tôn trọng sở thích ăn uống của con là điều cần khuyến khích, và hầu như chúng ta đều biết là tốt cho trẻ, nhưng lại không mấy người làm được. Ở Việt Nam, những trẻ 4-5 tuổi, thậm chí hơn, vẫn được bố mẹ, ông bà xúc cho ăn là chuyện thường gặp. Và "vấn nạn" trẻ lười ăn, biếng ăn gặp ở rất nhiều gia đình. 

Cách cho con ăn của người Mỹ rèn cho con tính độc lập, tự giác cao và việc trẻ chủ động trong ăn uống cũng liên quan đến khả năng sáng tạo của con sau này. 

Thực tế, việc này đôi khi còn liên quan đến sự phù hợp với điều kiện gia đình, chẳng hạn như bố mẹ muốn rèn cho con thói quen ăn uống "kiểu Mỹ" nhưng ông bà lại không ủng hộ, bố mẹ xót con, công việc quá vội vàng (sáng ra nấu một bát cháo, đút cho con ăn thật nhanh để còn kịp đi làm, thời gian đâu mà bày món nọ món kia, rồi ngồi đợi con chọn cái này, bỏ cái khác), hoặc không đủ "nhẫn tâm" nhìn con đói, gầy hơn bạn này, ít cân hơn bạn kia...

"Việc cho con ăn thế nào cũng còn tùy thuộc vào điều kiện của người mẹ, hoàn cảnh gia đình, nhưng dù theo cách nào, cũng phải dựa trên nguyên tắc làm cho con thoải mái trong bữa ăn và biết ngon miệng. Trừ những trẻ vô cùng yếu về thể lực, hầu hết trẻ đều sẽ muốn ăn khi đói", nhà tâm lý giáo dục nói.

spacer
3 năm, 6 tháng, 21 ngày, 21 giờ, 18 phút, 40 giây Báo cáo vi phạm    
spacer
spacer
spacer

Mẹ Việt rèn con ngủ 'kiểu Mỹ'

Tắt điện, đặt con xuống cũi, hôn lên trán chúc con ngủ ngon, chị Diệp vừa quay đi thì nghe bé gào khóc. Người mẹ trẻ chạy ra phòng khách, nước mắt rơi lã chã. 15 phút sau, con vẫn nức nở, chị muốn chạy vào ôm con, nhưng cố kiềm lại.

Chị Bích Diệp (phố Vĩnh Phúc, Hà Nội) cho biết, mấy tháng mới sinh, con trai chị hay gắt ngủ, bố mẹ phải thay phiên nhau bế đu đưa từ tầng 1 lên tầng 4 vài lần mới yên. Chị Diệp lên mạng tìm hiểu thì biết có phương pháp luyện con tự ngủ của Mỹ và quyết tâm áp dụng.

Một tuần đầu rèn con theo cách này, nhiều lần chị định bỏ cuộc vì quá sốt ruột, xót xa khi nghe bé khóc. "Lần đầu con khóc ròng rã suốt 30 phút, sau đó lả đi và ngủ. Mình thì cả đêm không chợp mắt được vì thương con. Con nằm cũi đặt ở góc phòng, một đêm bao lần muốn nhào đến bế con lên", chị Diệp kể. 

Sau khoảng 2 tuần kiên trì để tự ngủ, không ru, không bế quanh nhà... bé trai của chị dần vào nếp, thời gian con khóc giảm từ 30 phút xuống 20 phút, rồi 10, rồi 5 phút... Hiện bé đã 9 tháng và có thể ngủ từ 9 giờ tối đến 7 giờ sáng, chỉ dậy giữa đêm một lần uống sữa.

Bé Nguyễn Lê Minh tự ngủ trên cũi riêng đặt trong phòng bố mẹ. Ảnh: GĐCC.
Em bé tự ngủ trên cũi riêng đặt trong phòng bố mẹ. Ảnh: GĐCC.

Rèn con tự ngủ - sleep training khá phổ biến tại Mỹ và một số nước phương Tây. Tốt nhất là áp dụng khi các bé 8-10 tuần. Phương pháp này gồm hai cách. Thứ nhất là "crying it out" tức là cứ để trẻ khóc (trong vòng kiểm soát của bố mẹ), khi khóc chán trẻ sẽ tự ngủ. Thường, lúc mới tập, trẻ sẽ gào khóc nhiều, thậm chí lả đi, nhưng về sau thời gian khóc sẽ ngắn lại. Ưu điểm của cách này là trẻ sẽ học cách tự đi vào giấc ngủ nhanh, thường mất khoảng 1-2 tuần. Nhưng bố mẹ phải đủ kiên nhẫn và cứng rắn mới có thể áp dụng.

Cách thứ 2 gọi là "No tears", nhẹ nhàng hơn nhưng đòi hỏi mất nhiều thời gian hơn. Lúc đầu, mẹ vẫn bế cho đến khi con buồn ngủ thì đặt xuống giường hoặc cũi. Nếu đặt xuống mà con khóc thì lại bế lên, đợi con lim dim rồi lại đặt xuống... cứ như vậy cho tới khi bé tự ngủ tiếp thì thôi. Với cách này, thời gian bé khóc sẽ ngày càng ngắn đi. Khi bé thức giấc giữa đêm cũng không bế lên mà chỉ tới vỗ về. 

Học kinh nghiệm từ một cô bạn người nước ngoài làm cùng dự án, từ lúc con gần 3 tháng tuổi, chị Hiền (khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính) bắt đầu thực hiện cách rèn con tự ngủ. Tầm 8 giờ tối, chị cho con uống sữa lượng vừa phải, sau đó đưa bé vào phòng, tắt hết đèn tuýp, chỉ để đèn ngủ mờ, bật những bản nhạc không lời chị hay nghe, cho con nằm vào cũi, một tay giữ cho con nằm yên, một tay vỗ nhẹ lưng bé. Mấy buổi đầu, con không nghe, gào lên đòi được bế. Mẹ kiên trì, không đáp ứng mà vẫn dùng tay vỗ về, thỉnh thoảng áp đầu vào má con thủ thỉ dỗ dành. Nếu thấy con khóc đổ nhiều mồ hôi thì lấy khăn sữa lau qua cho bé. Bé khóc đến khi mệt, nức nở một lúc rồi tự ngủ. 

"Hôm đầu tiên con khóc tới 20 phút. Chồng chốc chốc lại vào nhìn nhưng không dám nói gì (vì mình đã thỏa thuận trước rồi). Hôm thứ hai con vẫn gào khóc rồi ho và trớ ra. Mẹ phải bế dậy, thay đồ rồi bắt đầu lại. Dần dần, thời gian khóc giảm xuống. Bây giờ, cứ tắt đèn, đặt vào cũi là con biết mình cần ngủ. Giữa đêm bé dậy một lần uống sữa sau đó ngủ tiếp đến sáng", chị Hiền kể về cô con gái 7 tháng tuổi.

Theo chị Hiền, cách làm thì rất đơn giản, nhưng trong khoảng thời gian thực hiện, chị vô cùng căng thẳng. "May mắn là ông xã hiểu và động viên mình rất nhiều. Hai vợ chồng cũng đã thấm cảnh mất ngủ, mệt mỏi vì nếp ngủ xấu của nhóc đầu nên quyết tâm rèn bé thứ", chị bộc bạch.

Tuy nhiên, không phải ai cũng thành công khi áp dụng cách rèn con ngủ này. 

Chị Ngọc Trâm (phố Nguyễn Đổng Chi, Hà Nội) cho biết, ngay khi có bầu, vợ chồng chị đã thống nhất sẽ cho con ngủ riêng từ nhỏ và tạo cho bé thói quen tự ngủ. Anh xã chị còn đặt làm riêng một chiếc cũi cho con, kê trong góc phòng bố mẹ. Tháng đầu tiên, bà nội ở cùng để chăm hai mẹ con, bé ngày ngủ đêm thức, bà và mẹ phải thay nhau bế nên cũi để không. Tháng thứ hai và thứ ba, bà đã về quê, nhưng đêm bé hay ti mẹ, trời lại lạnh, chị Trâm để con nằm cùng giường cho tiện.

Lúc con 4 tháng, ngày đi làm đã mệt, tối về lại phải ru, dỗ con ngủ và đêm trở dậy liên tục mỗi lần con trở mình, đòi ăn, khóc, chị Trâm quyết sử dụng cách rèn con tự ngủ. Thế nhưng, từ thời gian này bé liên tục bị ốm nên kế hoạch lại đổ bể. 

"Giờ cu cậu tuổi rưỡi rồi, tối nào cũng vẫn phải cho ti, ru một hồi mới ngủ, đêm thì vài lần dậy. Cũi bán đi rồi", chị Trâm than. 

Chị Minh (Mễ Trì Thượng, Hà Nội) cũng "phá sản" kế hoạch rèn con vào nếp tự ngủ vì ngay mấy hôm đầu, con mới khóc vài phút mẹ không bế lên, bà nội đã chạy xộc vào phòng ôm cháu rồi mắng con dâu "lười", "hành hạ con"... "Nghe ông bà chì chiết còn stress hơn dỗ con, thức đêm nên quyết định không rèn giũa gì nữa", chị Minh kể.

Bà Nguyễn Thị Tâm, giám đốc Trung tâm ứng dụng tâm lý Hồn Việt (TP HCM) cho biết, không chỉ Mỹ, ở các nước phương Tây, các bố mẹ hầu hết đều cho con ngủ riêng từ nhỏ và rèn cho trẻ thói quen tự ngủ. Lý do là, họ coi trọng giá trị cá nhân, của cả trẻ và người lớn. Người phương Tây không muốn để trẻ nhìn thấy cảnh giường chiếu của người lớn. Sự có mặt của em bé cũng ảnh hưởng tới không khí riêng tư của bố mẹ. Và quan trọng nhất, việc ngủ riêng, tự ngủ dạy trẻ biết tự lập. Họ cho rằng, trẻ phải học cách đối mặt với nỗi sợ hãi của chính mình ngay từ lúc còn nhỏ và tự vượt qua. Ban đầu trẻ có thể phản ứng bằng cách khóc lóc, nhưng sau đó chúng sẽ học cách chế ngự nỗi sợ và thích nghi. 

Theo bà, việc cho con ngủ riêng hay chung, tự ngủ hay phải ru dỗ, là do bối cảnh văn hóa, kinh tế cũng như thói quen, cách giáo dục của mỗi gia đình, mỗi nền văn hóa. Mỗi phương pháp đều có một giá trị riêng. Trẻ Tây học cách tự lập từ nhỏ, và lớn lên, chúng sống cho bản thân, mối liên kết với gia đình không bền chặt. Chúng có thể đi bất cứ đâu, làm bất cứ điều gì mình muốn, không cần quá bận tâm đến việc bố mẹ có buồn không. Trẻ phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng lớn lên trong bầu không khí gia đình, việc "quấn hơi mẹ" có thể cũng gây phiền, nhưng sợi dây gắn kết vô cùng bền chặt, bà Tâm chia sẻ. 

Thạc sĩ Phạm Đức Chuẩn, Trung tâm nghiên cứu tâm lý trẻ em NT (Kim Mã, Hà Nội) cho biết thực tế, rèn con tự ngủ theo phương pháp của người Mỹ như trên áp dụng ở Việt Nam không đơn giản. Do thói quen, điều kiện kinh tế, văn hóa, truyền thống gia đình. 

Theo ông, phương pháp này sẽ có tác dụng tốt khi tất cả các thành viên trong gia đình, từ bố mẹ, ông bà đều thống nhất và thực hiện đến cùng; có đủ tiện nghi để đảm bảo an toàn cho con và bố mẹ vẫn chăm sóc được khi con cần dù không ngủ cùng; những người xung quanh (như hàng xóm chẳng hạn) hiểu và không sang phàn nàn, góp ý...

Ngược lại, nếu chỉ thực hiện nửa vời, không tính tới các yếu tố như sức khỏe của con (trẻ còi xương, nhẹ nhân, hay ốm, hay nôn trớ...) hoặc tác động từ những người xung quanh... thì có thể kéo theo nhiều hệ lụy, gây căng thẳng. 

Theo lý thuyết, đúng là trẻ khóc mãi rồi sẽ nín, nhưng để trẻ khóc mãi mà không dỗ có thể khiến nỗi lo hãi đeo đẳng mãi tâm trí chúng, chứ chưa hẳn giúp bé học cách vượt qua nỗi sợ hãi của chính mình. 

Theo ông Chuẩn, khi "nhập khẩu" các kiến thức về nuôi dạy, chăm sóc con ở các nước khác về, phụ huynh cần phải tính đến yếu tố Việt hóa, áp dụng sao cho phù hợp với gia đình mình. Việc ru dỗ con cũng có cái tốt, có thể làm trẻ thụ động một chút nhưng lại gắn bó với bố mẹ hơn.

spacer
3 năm, 6 tháng, 21 ngày, 21 giờ, 16 phút, 23 giây Báo cáo vi phạm    
spacer
spacer
spacer

Khám phá thêm

spacer
spacer